آب معدنی سپیدرود رشت
صنعت آب بسته بندی تنها پر کردن بطری از آب نیست!

چرا پروژه آب بسته‌بندی سپیدرود شکست خورد؟

بسیاری از تازه واردهای صنعت آب بسته‌بندی یا کسانی که بیرون از گود قرار دارند، تصور می‌کنند این صنعت چیزی جز پر کردن بطری از آب و فروختن آن نیست اما واقعیت این است که حضور در این صنعت به حساب و کتاب‌های بسیار دقیقی نیاز دارد که محاسبه آنها تنها از پس کارشناسان بر می‌آید.

کد خبر : 38424 تاریخ انتشار:۱۳۹۸/۰۲/۲۹ - ۱۲:۱۵

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین هفته گذشته لیگ برتر فوتبال ایران به پایان رسید و تیم محبوب رشتی ها یعنی سپیدرود با کسب نتایج ضعیف به لیک دسته اول سقوط کرد. یکی از  خروجی‌های این تیم رشتی در زمان حضور دو ساله‌اش در لیگ برتر انجام داد؛ ورود به صنعت آب بسته بندی و تولید محصولی به نام سپیدرود بود. در دهه اول آذرماه سال ۱۳۹۶ بود که آقای کیومرث بیات مالک باشگاه سپیدرود از تولید آب بسته بندی در این باشگاه خبر داد و گفت که در اولین سفارش ۱۲۰ هزار عدد بطری آب معدنی سپیدرود در مسابقه با پرسپولیس در استادیوم توزیع خواهد شد و همچنین در برنامه های زمان‌بندی شده قرار است که این محصول در سطح استان فراگیر شود. وی تاکید کرد که هرکامیون آب معدنی ۷۰ میلیون تومان برای سپیدرود سودآوری دارد.

توضیحات تکمیلی  آقای بیات درباره سود آوری آب بسته بندی سپیدرود این بود «دوستان در مورد آمار و ارقام سوال کردند. در هر کامیون ده چرخ یکصد و بیست هزار آب معدنی نیم لیتری طرح جیبی مخصوص انفرادی جا می‌گیرد‌. قیمت تمام شده هر عدد سیصد تومان و قصد داریم برای حمایت از تیم هر عدد را هزار تومان عرضه کنیم. حالا حساب کنید به کسر کرایه کامیون.»

حساب و کتاب سودآوری آقای بیات با حساب و کتاب بعضی از رسانه ها همخوانی نداشت. در همین باره یکی از رسانه ها نوشت:«بدون کسر کرایه کامیون. وزن هر عدد آب معدنی نیم لیتری با صرفنظر از بطری و بسته‌بندی، نیم کیلوگرم است که محموله ١٢٠٠٠٠ عددی، وزنی برابر با ٦٠ تن دارد، با ذکر مجدد این نکته که وزن محاسبه شده تنها وزن آب موجود در بطری‌هاست. با محاسبه‌ای شبیه به همین، ٦٠ متر مکعب حجم آب بدون در نظر گرفتن فضاهای خالی بین بطری‌ها و هوای بین جعبه‌های آن است. می‌رسیم به وزنی بالاتر از ٦٠ تن و حجمی به مراتب بیشتر از ٦٠ متر مکعب. نکته جالب اینکه ظرفیت مجاز بار کامیون ده چرخ ١٥ تن و ظرفیت به متر مکعب چیزی بین ١٥ الی ٢٠ متر مکعب است.»

چرا پروژه آب بسته‌بندی سپیدرود شکست خورد؟

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین آنگونه که از برخی خبرها می‌توان استنباط کرد  آب بسته‌بندی باشگاه سپیدرود آنگونه که باید و شاید مورد توجه قرار نگرفت و نتوانست جایگاه خودش را در بازار و حتی هوادارن سپیدرود پیدا کند و آنگونه که مشاهدات میدانی هم نشان می‌دهد این آب بسته‌بندی به طور فراگیری در سطح استان گیلان تویع نشد و به تبع آن مورد توجه قرار نگرفت؛ اما چرا؟

از یک طرف  کسی نمی‌تواند در نیت خیر آقای بیات برای تولید آب بسته‌بندی برای کمک به تمشیت امور مالی باشگاه قدیمی و محبوب سپید رود رشت شکی داشته باشد اما از طرفی این‌طور به نظر می‌رسد که این نیت خیر با آگاهی کافی از شرایط حاکم بر بازار آب بسته بندی همراه نبوده و همین موضوع سبب شکست این پروژه شده است.

بحران مواد اولیه

یکی از دلایل احتمالی شکست پروژه آب بسته‌بندی سپید رود را می‌توان در افزایش سرسام آور و بی‌سابقه قیمت مواد اولیه بطری در سال ۱۳۹۷ دانست. آن طور که فعالان این صنعت می‌گویند ۸۰ تا ۹۰ درصد قیمت تمام شده محصول به مواد اولیه وابسته است. بحران مواد اولیه در سال ۹۷ به قدری برای تولید کنندگان آب بسته‌بندی در ایران سهمناک و تکان دهنده بود که پیمان فروهر دبیر انجمن آب‌های معدنی و آشامیدنی ایران در مرداد سال ۹۷ اعلام کرد که حدود ۳۵ درصد واحدی‌های تولیدی آب بسته بندی در کشور تعطیل یا نیمه تعطیل شده‌اند.

در هین حال اظهارنظر برخی مدیران برندهای قدیمی این صنعت در ایران هم موید این موضوع بود که تحمل بحران مواد اولیه در سال ۹۷  حتی برای تولیدکنندگان قدیمی و با نام و نشان آب بسته بندی چقدر طاقت فرسا بوده است. علیرضا برجسته، مدیرعامل آب اشامیدنی دماوند درباره این بحران به پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین  گفته است:« این بحران سبب تعطیلی و یا عدم فعالیت بسیاری از واحدهای تولید آب بسته‌بندی در ایران شد. سال ۹۷ برای ما هم‌سال بسیار پرپیچ‌وخمی بود و ما تلاش زیادی کردیم که خودمان را در این بحران حفظ کنیم و تعدیل نیرو نداشته باشیم.ناگفته نماند که ما به مرز تعدیل نیرو هم رسیدیم زیرا نمی‌توانیم کالایی تولید کنیم که برای ما ضررده باشد. به‌هرحال به لطف خدا توانستیم خودمان را حفظ کنیم.»

خطا در محاسبه وفاداری

به احتمال زیاد و آنگونه که از قرائن و شواهد بر می‌آید مدیران سپیدرود رشت بر روی وفاداری طرفداران دو آتشه این باشگاه برای فروش آب بسته بندی سپیدرود حساب ویژه باز کرده بودند اما چند نکته مهم را نادیده گرفتند.

آب معدنی سپیدرود

اول اینکه وفاداری طرفداران سپیدرود به باشگاه فوتبال است و انتقال این وفاداری به یک محصول دیگر یا به عبارتی گسترش برند نیازمند یک برنامه حساب شده و دقیق است و اینگونه نیست که طرفداران سینه چاک سپیدرود یا هر برند دیگری به سادگی هر محصولی را که با نام برند محبوبشان تولید شود، خریداری کنند. به هرحال به نظر می‌رسد باشگاه سپیدرود و مالک محترم آن برنامه دقیقی برای گسترش برند آن به یک آب بسته‎بندی نداشتند.

از طرف دیگر به نظر می‌رسد مسئولان باشگاه سپیدرود وفاداری به سایر برندهای آب بسته ‌بندی را هم دست کم گرفته بودند. پیمان فروهر پیشتر به پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین گفته بود: «افراد که تازه وارد بازار می‌شوند، نمی‌دانند که برای عبور از دیوار وفاداری مردم به برندها نیازمند به اجرای تبلیغات و کمپین‌های معرفی محصول می‌باشند. لازمه چنین امری برخورداری از دانش و آگاهی و نهایتا پول و منابع مالی است. ذکر این نکته ضروریست که صنعت بسته بندی آب در ایران تنها صنعتی است که ۴ برند بزرگ جهانی و بین المللی در آن صنعت با برخورداری از سهم فراوان از فروش جهانی، مشغول به فعالیت هستند و سابقه چنین حضوری در سایر سرفصل‌های صنعت در کشور مشاهده نمی‌شود.»

فقدان شناخت از مصرف کنندگان آب بسته بندی در ایران
از طرف دیگر به نطر می‌رسد مدیران سپیدرود فاقد شناخت دقیق از  جامعه  مصرف کنندگان آب بسته بندی در ایران بودند و  پرسش‌های مهمی بی‌پاسخ مانده بود از جمله

  • طرفداران باشگاه سپیدرود رشت با جامعه مصرف کنندگان آب بسته‌بندی در ایران چه نسبتی دارند؟
  • میزان مصرف آب بسته‌بندی در میان آنها چقدر است؟
  • چه باورهایی نسبت به مصرف این محصول در میان آنها وجود دارد؟

علیرضا برجسته مدیرعامل آب آشامیدنی دماوند پیشتر درباره مصرف کنندگان آب بسته بندی در ایران به پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین گفته بود:« در ایران دو نوع مصرف‌کننده داریم. یک دسته مصرف‌کنندگان غیر مداوم هستند که به‌طور موردی و به دلایل مختلفی مثلاً برای برگزاری یک میهمانی یا جلسه ویژه آب بسته‌بندی خریداری و مصرف می‌کنند و ترجیح می‌دهند که در منزل بیشتر از آب شرب استفاده کنند. حتی کسانی هم در این دسته هستند که اعتقادی به آب بسته‌بندی ندارند اما گاهی به‌طور موردی از آب بسته‌بندی استفاده می‌کنند.دسته دیگری وجود دارد که مصرف‌کننده مداوم آب بسته‌بندی هستند که نسبت به این موضوع حساس هستند و می‌خواهند آبی را مصرف کنند که از کیفیت آن مطمئن هستند یا به هر دلیلی دوست دارند آب را به‌طور بسته‌بندی مصرف کنند. افراد این گروه ممکن است دغدغه‌شان کیفیت آب شیر نباشد اما استفاده از آب بسته‌بندی برای آنها راحت‌تر است و می‌توانند در خارج از منزل هم آن را حمل کنند. درعین‌حال این افراد معتقدند استفاده از آب شرب میزان تلف‌شدگی بالایی دارد یعنی صرفه‌جویی نمی‌شود که این موضوع درباره آب بسته‌بندی به‌مراتب کمتر است.»

پیمان فروهر دبیر انجمن تولیدکنندگان آب‌های معدنی و آشامیدنی در خصوص جامعه هدف صنعت بسته بندی آب به پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین گفته بود که با توجه به اینکه دهک متوسط جامعه از بالاترین درصد جمعیتی کشور برخوردار میباشد لذا این گروه از طبقات اقتصادی کشور با توجه به جمعیت بالا به عنوان جامعه هدف در این صنعت محسوب می‌‌شود و فعالان در این صنعت همواره بر این امیدند که ضمن بهبود شرایط اقتصادی خانوار در کشور مصرف آب بسته بندی در این طبقه پر جمعیت افزایش یابد.

با این اوصاف دو پرسش مهم مطرح می‌شود:

  • آیا طرفداران باشگاه سپیدرود در طبقه متوسط شهری قرار دارند؟
  • آیا این طرفداران جزو مصرف کنندگان دائم این محصول هستند تا در شرایطی غیر از حضور در ورزشگاه هم آن را مصرف کنند چرا که صرف مصرف این محصول در ورزشگاه نمی‌تواند سودآوری آن را تضمین کند.

ساده انگاری در حمل و نقل؟

در صحبت‌های آقای بیات به موضوع حمل و نقل آب بسته بندی با کامیون و توزیع آن در رشت و استان گیلان اشاره شده بود. به گفته کارشناسان و فعالان این صنعت حمل و نقل یکی از چالش‌ها و حساس‌ترین امور آن است که کمترین اشتباه در آن منجر به ضرر و زیان می‌شود.

فروهر درباره حساسیت‌های موضوع حمل و نقل و توزیع در صنعت آب بسته بندی به پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین گفته بود:« اگر کسی بخواهد به این صنعت ورود کند باید هوشیار باشد و امکانات رقبای خود را ارزیابی نماید. زمانی تولید کننده‌ای می‌خواهد محصولش را فقط در یک شهرستان توزیع کند، اما یک چیز را نباید فراموش کند و آن اینکه وارد صنعتی شده است که سود هر واحد محصول اندک است پس باید به فکر سود در تیراژ بالا باشد. پس شاید چشم پوشی از توزیع در شهرهای بزرگ برای این صنعت ممکن نباشد …. صنعت آب بسته‌بندی صنعتی نیست که توزیع و فروش آن به بیرون سپرده شود، زیرا محصول حجیم و سنگین است و توزیع آن سود پایینی دارد. هیچ شرکت توزیعی حاضر نیست خودروهایش را با آب ارزان با وزن بالاو حجیم پر کند.»

علیرضا برجسته هم درباره حساسیت موضوع حمل و نقل به پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین گفته بود « آب بسته‌بندی کالایی حجیم است و به‌اصطلاح ازلحاظ میزان نسبی ارزش کالا نسبت به حجم اشغال‌شده هزینه حمل بالایی دارد. به‌طوری‌که مثلا اگر شما یک عدد بطری نوشابه گازدار به‌جای آب بسته‌بندی حمل کنید، هزینه آن بسیار پایین‌تر است زیرا قیمت آن با در نظر گرفتن حجم مساوی تا چند برابر آب بسته‌بندی است؛ بنابراین حمل‌ونقل در صنعت ما حساس است و اگر کوچک‌ترین ناکارآمدی در این حوزه رخ دهد، ضرر بسیار بزرگی به تولیدکننده وارد می‌شود. این‌طور بگویم که به‌طورکلی حمل‌ونقل آب بسته‌بندی بسیار پرهزینه است و با کوچک‌ترین اشتباه این هزینه باعث ضرر دهی می‌شود. این حمل‌ونقل از کارخانه به نقاط فروش ثانویه مانند عمده‌فروشی‌ها و از آنجا به خرده‌فروش‌های مغازه‌دار است.»

صنعت آب بسته‌بندی تنها پر کردن بطری از آب نیست!

فارغ از اینکه کدامیک از موارد مورد اشاره نقش بیشتری درناکامی پروژه  آب بسته‌بندی سپیدرود داشتند؛ بسیاری از تازه واردهای صنعت آب بسته‌بندی یا کسانی که بیرون از گود قرار دارند، تصور می‌کنند این صنعت چیزی جز پر کردن بطری از آب و فروختن آن نیست اما واقعیت این است که حضور در این صنعت به حساب و کتاب‌های بسیار دقیقی نیاز دارد که محاسبه آنها تنها از پس کارشناسان بر می‌آید.

نظر شما