مشکلات واردات و تامین مواد اولیه مکمل‌های غذا و نوشیدنی به روایت یک مسئول

مدیر کل اداره فرآورده‌های طبیعی، سنتی و مکمل سازمان غذا و دارو گفت: به واردات ماده اولیه مکمل‌های غذایی و نوشیدنی، ارز رسمی تعلق نمی‌گیرد و به همان ماده اولیه اگر برای دوز دارویی استفاده شود، ارز رسمی تعلق می گیرد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین، مهناز خانوی، مدیر کل اداره فرآورده‌های طبیعی، سنتی و مکمل سازمان غذا و دارو در گفت‌و گوی تفصیلی با مجله درمان یاب به تحلیل مشکلات واردات مکمل‌های غذایی و تامین مواد اولیه غذا و نوشیدنی و ممنوعیت‌های وارداتی این اقلام از برخی کشورها و همچنین شرایط صدور گواهینامه به برندهای خارجی پرداخته است که مشروح این مصاحبه را در زیر می‌خوانید.

سیاست کلان اداره کل مکمل‌های غذا و نوشیدنی برای ساماندهی تولید و واردات مکمل‌ها چیست؟
درباره  نکته ای که مشخصا لازم است به آن توجه کنیم، شرایط ویژه امروز است. در ماه‌های اخیر شرایط خاصی ایجاد شده که اگر بخواهیم درست برخورد کنیم، باید بگوییم فرصت‌ها و تهدید‌هایی در بحث صنعت و تجارت مطرح است و هوشمندی ما است که این شرایط را به سمتی سوق دهیم که تهدیدها به فرصت تبدیل شوند.
مطالبی را رئیس محترم سازمان غذا و دارو در رابطه با تحریم‌ها و فشارهای اقتصادی بر کشورمان در مصاحبه‌های اخیر عنوان کردند و اشاره داشتند که کشورمان در حال حاضر در شرایط جنگ اقتصادی قرار دارد. در نتیجه بخواهیم یا نخواهیم، بحث واردات و تولید مکمل‌های غذایی از این قضیه تاثیر می‌پذیرد. یکی از سیاستهای حال حاضر ما برای اینکه این تهدید پیش آمده را به فرصت تبدیل کنیم، این است که وارد کننده‌ها را تشویق کنیم که از پتانسیل‌های داخلی بهره برداری کنند و به سمت تولید بروند. سازمان بر اساس سیاست موجود از فعالیتهای وارد کنندگانی که به سمت تولید با کیفیت حرکت کنند حمایت می‌کند. به این معنی که واردات finished product را به واردات بالک تبدیل کنند و بعد به واردات پریمیکس و در نهایت به تولید.
این مسیر را در کمیته‌های سازمان دنبال می‌کنیم و موضوع را با اتحادیه، سندیکا و انجمن و …نیز مطرح کرده ایم و تجربیات آن‌ها را نیز به مشارکت گرفته ایم.
نکته قابل توجه اینکه فضای صنعت و تجارت در کشور ما، فضای هوشمندی است و آن نتیجه ای که ما در سیستم سیاست گذاری گرفته ایم، صنعت، پیش از این روزها، به این نتیجه رسیده بوده که در شرایط موجود کالای وارداتی، از نظر مالی، به دلیل افزایش قیمت تمام شده ای که خواهد داشت، ممکن است مورد استقبال مصرف کنندگان قرار نگیرد. لذا انگیزه لازم در میان فعالان اقتصادی ایجاد شده که واردات خود را به مرور به سمت تولید داخل سوق دهند. به این دلیل من خوش بینم که بتوانیم درسال‌های اتی فراورده‌های مکمل تولید تحت لیسانس را با کیفیت بسیار خوب در داخل کشورداشته باشیم.

آیا پیش بینی می‌کنید واردکنندگان مکمل‌های غذا و نوشیدنی ارز ۱۰ هزار تومانی دریافت کنند؟

در حال حاضر این موارد خیلی پیش بینی پذیر نیستند. مصوبه در حال حاضر مشخصا این است که مکمل تغذیه ایی، چه بحث واردات finished product ، بالک و پره میکس و چه بحث واردات ماده اولیه برای تولید، مشمول ارز رسمی‌نخواهد شد. ولی از طرفی به نظر نمی‌آید که ارزی که به آن تخصیص بدهند، ارز بازار آزاد باشد. بخشنامه ای جدیدا ابلاغ شده که به نظر در حال حاضر ترخیص این فراورده‌ها با ارز حدود ۷۰۰۰ تومان خواهد بود. البته راجع به آن مابه التفاوت صحبت شده که اگر شرکت‌ها از ارز ۴۲۰۰ تومان در بازه زمانی خاصی برای سفارش استفاده کرده اند ، باید ۲۸۰۰ تومان مابه التفاوت جهت ترخیص پرداخت کنند. به نظر مبلغ ریالی حد واسطی بین ارز رسمی‌و ارز بازار آزاد برای واردات ماده اولیه و محصول نهایی مکمل تغذیه ای انتخاب می‌شود. ولی همانطور که عرض کردم، این موضوع چندان پیش بینی پذیر نیست.

در رابطه با قیمت مکمل‌های غذایی وارداتی، طبیعی است که به دلیل عدم اختصاص ارز با نرخ رسمی، شاهد افزایش هزینه تمام شده واردات آن‌ها باشیم، در این خصوص چه تدارکی پیش بینی کرده اید؟

قیمت گذاری مکمل‌ها بر اساس ضابطه مشخصی توسط اتحادیه و سندیکای مربوطه انجام می‌شود. امید ما این است که قیمت‌ها در یک سطح متعادلی نگه داشته شود. البته به نظر به دلیل افزایش نرخ ارز، افزایش قیمت مکمل‌ها در راه خواهد بود. سازمان قانونا امکان نظارت مستقیم بر قیمت مکمل‌های تغذیه ای نداشته و فقط بر سقف قیمت نظارت می‌کند.
با توجه به اینکه به هر حال بخشی از افزایش قیمت‌ها، می‌تواند به دلیل خواب پول و ضریبی باشدکه به آن تعلق می‌گیرد، سازمان در این زمینه تلاش می‌کند که با تسریع فرایندهای اداری و کمک به ترخیص و ایجاد گردش کاری صحیح، هزینه تمام شده فعالان اقتصادی کاهش پیدا کند تا به این صورت افزایش قیمت شکل منطقی و قابل قبول تر داشته باشد.
در این زمینه تیم تخصصی خاصی از ۲۰ اسفند در اداره کل تشکیل شده که سرعت بررسی پرونده‌هایی که قبلا در اداره کل تشکیل شده را به شکل معنی داری بالا برده اند و قطعا شرکتهای مرتبط، اثرات آن را تا کنون در روند بررسی پرونده‌های خود دیده اند.

با توجه به عدم اختصاص ارز رسمی‌به مکمل‌های غذایی و نوشیدنی که قطعا خودش را به صورت افزایش قیمت مکمل‌ها نشان می‌دهد، آیا به منظور حمایت از مصرف کننده، بحث کاهش تعرفه گمرکی مکمل‌ها مطرح نشده است؟

همان طور که مستحضرید، تعرفه گمرکی معمولا سالانه بررسی و اعلام می‌شود. در آخرین بررسی‌ها هم تغییراتی پیشنهاد شده بود که هنوز اعمال و ابلاغ نشده است و تغییر مشخصی را به صورت افزایش یا کاهش تعرفه واردات مکمل‌ها نداشته ایم و سیاست جدیدی هم در این قضیه در حال حاضر نداریم. ولی به طور کلی، به منظور جلوگیری از بحران افزایش قیمت مکمل‌ها، کاهش تعرفه‌های گمرکی می‌تواند یکی از راهکارها باشد که قابلیت بررسی دارد.

در کنار مشکلاتی که واردکنندگان مکمل‌های غذایی و نوشیدنی را درگیر کرده، مشکلات متعددی نیز پیش روی تولیدکنندگان قرار دارد، خصوصا در حوزه تامین مواد اولیه، در این رابطه چه برنامه ای دارید؟

مسائل اخیر علاوه بر وارد کنندگان، تولید کنندگان را هم برای تامین به موقع ماده اولیه دچار اختلال کرده است. در حال حاضر مکاتبه ای با کلیه تولید کنندگان شده است و درخواست شده نیازهای یک سال آینده را هر چه سریعتر براورد کرده و نسبت به انجام مکاتبات با سازمان و انجام گردش کار مربوطه اقدام کنند. اداره کل نیز تمهیداتی جهت تسریع فرایند فوق دیده است.
بدیهی است در بازه ۴ – ۵ ماه گذشته تغییر سیاست‌های ارزی، بانکی و گمرکی باعث اختلال در ورود برخی مواد اولیه کارخانجات مکملهای تغذیه ای شده است که تلاش اداره کل رفع مشکل در حد امکان و با توجه به دسترسی‌های موجود بوده است. در حال حاضر بالاخره ارتباط فعال و کلام مشترک بین سازمانها و نهادهای تاثیر گذار بر این امر ایجاد شده و نسبت به تسریع فرایندها خوش بین تر هستیم. به هرحال تغییر سیاست گذاری، یک مقدار برنامه‌های اجرایی را با وقفه مواجه کرد که این موضوع در رابطه با واردکنندگان هم صدق داشت. از این به بعد به منظور کاهش سرگردانی شرکتهای محترم وارد کننده یا تولید کننده در ترخیص فراورده‌ها یا مواد اولیه، ترخیص بر اساس IRC هر فراورده شناسایی و سیاست گذاری می‌شود .
علاوه بر این، تغییر نرخ ارز، مشکلاتی را برای تولیدکنندگان ایجاد کرد، خصوصا در رابطه با واردات مواد اولیه، شرکت‌ها دچار چالش و دوگانگی شدند. تا مقطعی مواد اولیه مکمل‌ها در دسته یک ارزی بودند، و در سه ماهه دوم سال با اعمال سیاستهای جدید، مواد اولیه و محصولات مکمل در دسته دو ارزی طبقه بندی شدند و مسائلی در ترخیص و ثبت فراورده‌ها ایجاد شد. اما به جرات می‌توانم بگویم که از سوی تمام مجموعه همکاران سازمان، نه فقط در مورد مکمل‌ها، که در تمام فراورده‌هایی که بحث تخصیص ارز برایشان مطرح بود به کرات و با تمام انرژی، جلسات متعدد، پیگیری‌های فردی، پیگیری‌های گروهی، برنامه ریزی‌های جمعی انجام شده و سازمان به صورت یک واحد متحد تمام تلاشش را کرده که این فرایند به بهترین نحو ساماندهی شود. البته در فرایندهای ضروری تر مثل شیرهای متابولیک رژیمی‌و دارو تسریع کار موفقتر بوده که امیدواریم با همکاری سندیکای تولیدکنندگان و اتحادیه واردکنندگان از طریق شناخت دقیق تر، گرداوری و انتقال به موقع مسایل به اداره کل، مشکلاتی که به صورت موردی در مورد مکمل‌ها پیش می‌آید کاهش پیدا کند.

یک دوگانگی هم در واردات مواد اولیه مکمل‌های غذا و نوشیدنی میان اداره کل مکمل‌ها و اداره کل دارو وجود دارد، در این خصوص توضیح دهید.

بحث واردات مواد اولیه مکمل چالش ویژه ای دارد و آن، این است که در اداره کل مکمل‌ها، به واردات ماده اولیه مکمل‌های غذا و نوشیدنی، ارز رسمی‌تعلق نمی‌گیرد و در اداره دارو، همان ماده اولیه اگر برای دوز دارویی استفاده شود، ارز رسمی‌تعلق می‌گیرد.
یکی از پیشنهادات این بود کلا ویتامین‌ها از تخصیص ارز رسمی‌خارج شوند. پیشنهاد بعدی این است که این مسئله را به خود تولیدکننده‌ها واگذار کنیم و لذا اداره دارو طی مکاتبه ای اعلام کرد و از تولیدکننده‌ها خواست که مسئولیت تفکیک واردات برای مصرف مکمل و دارو به عهده ایشان باشد و نظارت توسط سازمان صورت پذیرد. این روزها مجددا زمزمه خروج ماده اولیه کلیه مکملها از ارز رسمی‌مطرح است و در این مورد اداره کل دارو بهتر می‌تواند اطلاع رسانی کند.

آیا واردکنندگان، از سیاست اداره کل مکمل‌ها در خصوص واردات بالک استقبال کرده اند؟

در جلسه ای که با همکاران اتحادیه و سندیکا داشتیم، تغییر سیاست در فضای واردات کاملا مشهود بود. یعنی بسیاری از واردکننده‌های مطرح، درخواست واردات بالک و حتی تولید مستقیم از ابتدا و تحت لیسانس دارند و با توجه به ارائه برنامه زمان بندی، تلاش دارند که هر چه سریعتر به تولید داخلی محصول نهایی با کیفیت مشابه محصول وارداتی قبلی دست پیدا کنند.
حتی در این رابطه بحثی مطرح شده که وارد کنندگان بالک، انجمن صنفی مستقلی داشته باشند. چرا که با توجه به شرایط سیاست گذاری موجود، تعداد واردکنندگان بالک بیشتر می‌شود و منطقی است که با توجه به برنامه زمان بندی چند ساله تا تولید، باید بتوانند پیگیر موضوعات مبتلا به خود باشند.

یکی از چالش‌های واردکنندگان بالک، عدم همراهی تولیدکننده‌های داخلی است، این موضوع سبب شده که برخی واردکنندگان به سمت احداث سایت تولید بروند. اما این موضوع سبب می‌شود که بعد از مدتی، شاهد راه اندازی سایت‌های تولید متعدد و بیش از حد نیاز در کشور باشیم که هرکدام حتی با ۵۰ درصد ظرفیت هم مشغول به فعالیت نباشند. آیا در این خصوص برنامه ای در نظر دارید؟

زمانی که واردکننده ای تمایل به واردات بالک و بعد واردات پرمیکس داشته باشد، اداره کل از شرکت می‌خواهد که سایت معتبر بسته بندی و تولید معرفی کند تا همکاران ما بازدید کنند و پس از تایید شرایط GMP و … مجوزهای بسته بندی فرآورده‌ها صادر می‌شود. اصلا و ابدا سیاست سازمان اصرار بر این نیست که شرکتی خط تولید جدید تاسیس کند یا ازخط تولید قراردادی استفاده کند یا اینکه شرکت‌های دارای سایت تولید را مجبور به پذیرش قراردادهای شرکت‌های واردکننده بالک کنیم.
این موضوع، اصلا جزو وظایف و سیاست گذاری‌های سازمان نیست ولی به هر حال تغییر سیاست کلان نیاز به حمایت دارد و طبعا سازمان در زمینه شناسایی شرکتهای تولید کننده موفقتر و یا شرکتهایی که در زمینه تولید قراردادی موفق عمل کرده اند و گرد اوری آمار فعالیتهای ایشان اقدام کرده است. البته به نظرم در این قضایا نیز می‌توانند اتحادیه و سندیکا فعال تر وارد شوند و با تسهیل گردش اطلاعات میان شرکت‌ها، فضای مشارکت‌های اقتصادی را بهبود ببخشند.

با توجه به ممنوع شدن واردات مکمل‌های غذایی و نوشیدنی از آمریکا، آیا تصور می‌کنید برندهای بزرگ آمریکایی به مرور مجاب شوند تا در ایران سایت تولید بزنند؟

ایران کشوری با ۸۰ میلیون نفر جمعیت است که می‌تواند بازار مناسبی برای محصولات باکیفیت باشد. بنابراین منطقی است اگر بر پتانسیل این بازار تکیه کنیم و بازار کشورمان را در اختیار هر شرکتی قرار ندهیم و شرایطی را برای بهره برداری از این بازار برای کشورها و برندهای موفقی تعریف کنیم که در نهایت به رشد صنعت داخلی با کیفیت منجر شود. ضمن اینکه در حال حاضر برخی شرکت‌های بسیار موفق اروپایی و آمریکایی را داریم که در بحث دارو و مکمل، در بازار ایران انتقال دانش فنی و تولید قراردادی شروع کرده اند و تجربه موفقی هم داشته اند. بنابراین این موضوع به هوشمندی تجاری شرکت‌ها در شرایط موجود باز می‌گردد.

شما در یکی از مصاحبه‌ها فرموده بودید که یکی از دلایل ممنوعیت واردات از آمریکا عدم نظارت یا دشواری نظارت بر منابع تولیدی آنها است. لطفا در این خصوص توضیح دهید.

در شرایط موجود بسیاری از شرکت‌هایی که نماینده برندهای امریکایی هستند، به منظور انتقال مالی یا تامین فراورده، نماینده واسط معرفی می‌کنند و این مطلقا از نظر سازمان غذا و دارو پذیرفته شده نیست. این مسئله هم به خاطر بحث قیمت است که نماینده واسط باعث افزایش قیمت CPT می‌شود و طبیعتا فشار اقتصادی بر مصرف کننده وارد می‌شود و هم اینکه اگر یک فراورده در سطح عرضه نیاز به پیگیری مواردی یا پاسخگویی از سوی صاحب برند داشته باشد، امکان ارتباط مستقیم با شرکت مالک برند وجود ندارد.
خوشبختانه هم تجارب قبلی سازمان در این زمینه استفاده شده و هم تجارب تولیدکننده‌ها و واردکننده همراه است و برخورد غیر اصولی از سوی وارد کنندگان و مصرف کنندگان به دلیل درک اجتماعی بالای جامعه وجود نداشته.

از تولید تحت لیسانس حمایت می‌کنید؟

بله، به شکل کلی سیاست حمایت از تولید تحت لیسانس و انتقال دانش فنی در مجموعه وجود دارد خصوصا فراورده‌های که با تکنیک خاص و جدید تولید می‌شوند و از این طریق به دنبال افزایش توانمندی‌های صنایع داخلی هستیم، ضمن اینکه امیدواریم که مردم کشورمان از مواهب محصول با کیفیت تر که تحت نظارت و کنترل قوی تر تولید می‌شود هم برخوردار شوند.
حتی در مورد کشورهایی که در بحث واردات فراورده‌های مکمل تغذیه ای آن محدودیت‌هایی ایجاد شده است، بند اول رای کمیته فنی مکلمهای تغذیه اشاره به این دارد که اگر شرکتی بخواهد تولید تحت لیسانس و انتقال دانش فنی انجام دهد از این قاعده مستثنا است. البته تولید تحت لیسانس معنا و مفهوم مشخصی در اداره کل دارد که باید اصول آن رعایت شود. از جمله بسیار مهم است که فراورده مورد نظر اجازه مصرف در بازار کشور مبدا را داشته باشد و کنترلهای کامل بر آن صورت پذیرد.

با چه استدلالی و چه شرایطی تولید تحت لیسانس امریکا را می‌پذیرید؟

تولید تحت لیسانس را زمانی می‌پذیریم که مستقیم از خود کشور مبدا صورت گیرد. ما تولید تحت لیسانس را از نماینده واسط نمی‌پذیریم. یعنی کارخانه مبدا باید مدارکی ارائه دهد که این فراورده درکشور مبدا به فروش می‌رسد، ضمن اینکه باید مدارک GMP کارخانه تولید کننده را ارائه دهد و اعتبار شرکت صاحب برند و کیفیت محصولات به دقت بررسی می‌شوند. در واقع تلاش می‌کنیم در زمینه کیفیت فراورده، اصالت آن، انتقال صحیح دانش تولید و کاهش هزینه تمام شده در کشور، همه موارد مد نظر قرار گیرد.
ضمن اینکه در مسیر تولید تحت لیسانس باید به این موضوع توجه داشته باشیم که باید انتقال دانش فنی و تکنولوژی اتفاق بیافتد. معنی تولید تحت لیسانس این است که صنایع خودمان را از طریق مشارکت با کارخانه‌های معتبر خارجی ارتقا دهیم. بنابراین تولید تحت لیسانس یک برند بی اصالت، هرگز مورد تایید اداره کل نیست. طبیعتا باید اصالت برند تایید شود چرا که در مقطعی این مشکل وجود داشت که از بعضی از کشورها برندهای فاقد اصالت درخواست واردات و انتقال دانش فنی داشتند و بی شک ما با این گونه واردات مخالف هستیم. البته نکته قابل توجه اینجا است که مصرف کنندگان ما، از دانش مناسبی برخوردار هستند و می‌بینیم برندهای با کیفیت برتر در بازار ایران نیز موفق تر عمل کرده‌اند.

سیاست مشخصی برای واردات مکمل‌های غذایی و نوشیدنی به صورت private labeling دارید؟

اگراثبات شود برند خاصی که درخواست واردات به کشور داده، private label است، یعنی برند از سوی یک شرکت خاص به کارخانه‌های دیگر سفارش داده شده و بعضا چنین فراورده‌هایی ممکن است حتی در کشور مبدا اجازه فروش نداشته باشد، اساسا اجازه تولید، واردات و تولید تحت لیسانس در ایران داده نمی‌شود. حتی بحث بررسی مجوزهای آن‌ها نیز مطرح نمی‌شود. اصلا private labeling در حوزه مکمل‌های غذایی در سازمان غذا و دارو مورد تایید نیست. ضمن اینکه خوشبختانه مردم ایران در این زمینه هوشمند هستند و با دقت برندهای مصرفی را انتخاب می‌کنند.
نکته بسیار مهم در اینجا، بحث تمایز و تفکیک میان فراورده‌های فاقد اصالت که بعضا به صورت قاچاق وارد کشور شده و یا به صورت تقلبی در کشور تهیه می‌شوند، از برندهای تایید شده است. این مسئله جزو مسایل و مشکلات شرکت‌های صاحب برند و همچنین مسئله بسیار جدی سلامت جامعه است. لذا ایجاد دانش بیشتر و جلب توجه مردم به استفاده از فراورده‌های حاوی برچسب اصالت و تامین این فراورده‌ها از داروخانه‌ها نقش کلیدی در استفاده مردم از فراورده با کیفیت ایفا می‌کند.

آیا مکمل‌های غذایی را کالای لوکس محسوب می‌کنید؟

الزاما نمی‌توان گفت که کالای لوکس محسوب می‌شوند. شاید این جمله برای دسته ای از مکمل‌ها خیلی درست نباشد. به هر حال مکمل تغذیه ای در برخی موارد و گروه‌های خاص، قسمتی از سبد تغذیه است و می‌تواند لوکس نباشد. فهرست رسمی‌داروهای ایران که توسط کمیته مربوطه تهیه و بررسی می‌گردد مشخص می‌کند کدام یک از فراورده‌های ویتامین‌ها و در چه دوز یا شکل مصرفی دارو شناخته می‌شوند.
در حال حاضر توزیع برخی مکمل‌ها تحت حمایت معاونت بهداشتی وزارت بهداشت قرار دارد و در خانه‌های بهداشت، ۹ یا ۱۰ قلم از فراورده‌هایی که با عنوان مکمل تغذیه ایی می‌شناسیم، رایگان در اختیار خانواده‌ها در سنین خاص و شرایط ویژه سلامتی قرار می‌گیرد.

رابطه اداره کل مکمل‌ها با تشکل‌های مرتبط چگونه است؟

به طور کلی، دنیای امروز، دنیای استفاده از خرد جمعی و مشارکت گروهی است و به این جهت باید اذعان کنیم که اتحادیه‌ها و سندیکاها نقش بسیار موثری در شکل دهی به سیاستگذاری‌ها دارند. به هرحال تجربیات ارزشمندی در انجمن‌ها در طول سال‌های فعالیت تجار و صنعتگران شکل می‌گیرد که این تجربیات می‌تواند از دوباره کاری‌ها و آزمودن تجربیات قبلی در فضای اجرایی و دولتی، جلوگیری کند. خوشبختانه هم در حوزه تولید و هم در حوزه واردات، شاهد تعامل و درک مشترک میان اداره کل فراورده‌های طبیعی سنتی و مکمل و انجمن‌های مرتبط هستیم.
تقریبا با همه انجمن‌های مرتبط، هر سه تا شش ماه یکبار جلسه داشته ایم. اما به طور کلی، در اتاق من به روی رییس اتحادیه و رییس سندیکا و دبیران ایشان همیشه باز است. عملا ارتباط بنده با تشکل‌های مرتبط خیلی بروز است. خیلی موارد مسائل و مشکلات فردی یا گروهی مجموعه اتحادیه و سندیکا است که لازم است سریع به ما منتقل شود که برنامه ریزی جدید کنیم یا پیگیر اخبار شویم.

رابطه شما با واردکنندگان بهتر است یا تولیدکنندگان؟

من معمولا وقتی با اتحادیه واردکنندگان مکمل‌های تغذیه ای جلسه دارم، گله مند هستند که اداره کل، مشکلات سندیکا را با توجه ویژه حل می‌کند و واردکنندگان، مسائلشان همچنان پابرجاست و برعکس وقتی با سندیکای تولیدکنندگان مکمل جلسه داریم، می‌گویند شما مشخصا از واردکننده‌ها بیشتر حمایت می‌کنید.
ولی واقعیت این است که به هرحال هردوی این گروه‌ها، بخش اثرگذاری از تامین مکمل‌های غذایی سالم و خوش کیفیت در سطح جامعه را برعهده دارند و ما باید کاری کنیم که اقلام مورد نیاز مردم، در سطح عرضه فراهم باشد. اما به طور کلی، اساس قضیه این است که همه ما باید بر اساس سیاست‌های کلان کشور پیش برویم و سیاست کلان در حال حاضر این است که واردکنندگان، گام به گام قسمتی از دانش فنی تولید محصولاتشان را به داخل کشور منتقل کنند.

در انتها لازم است از همکاری تنگاتنگ عزیزان تولید کننده و وارد کننده مکمل‌های تغذیه ای با اداره کل تشکر کنم.

ثبت شده در سایت پایگاه اطلاع رسانی صنعت نوشیدنی نوش آنلاین کد خبر 25510 و در روز چهارشنبه ۱۸ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۱۶:۰۲:۲۳
http://noushonline.ir