برای سال جاری همانند سال گذشته چهار فیلتر برای تخصیص وام به بنگاه‌های متقاضی در نظر گرفته شده است؛ براساس شرط اول، کارخانه‌ها با دریافت تسهیلات باید تولید خود را ۱۰درصد افزایش دهند و براساس شرط دوم بنگاه‌ها باید افزایش ۱۰ درصدی اشتغال را نیز در دستور کار قرار دهند. همچنین تسهیلات پیش‌بینی شده مشمول بنگاه‌هایی می‌شود که از سوی کارگروه استانی مشروط به احراز توجیه فنی، ‌مالی و اقتصادی مناسب به بانک‌های عامل معرفی شوند.  همچنین مطابق شرط چهارم محصولات باید در بازار فروش، قابل ‌قبول باشند و منجر به انباشته شدن محصولات در انبار نشوند.

با توجه به آمار اعلام ‌شده تا ۹ مهر ماه از روند اجرای طرح رونق در سال جاری، این موضوع را نشان می‌دهد که تسهیلات پرداخت شده برای «نوسازی و بهسازی» بنگاه‌های تولیدی به مرز بیش از ۳ هزار میلیارد ریال رسیده است. آمار اعلام‌ شده از سرعت گرفتن روند اجرای طرح نوسازی و بهسازی بنگاه‌های تولیدی حکایت دارد. علاوه بر تسهیلات پرداختی به طرح «نوسازی و بهسازی» در مدت زمان مورد بررسی، در مجموع بیش از هزار میلیارد ریال نیز تسهیلات به طرح رونق تولید نیز به متقاضیان پرداخت شده است که با این شرایط می‌توان گفت پرداخت تسهیلات به طرح نوسازی و بهسازی در مدت زمان مورد بررسی از طرح رونق تولید سبقت گرفته است. نوسازی و بهسازی صنایع یکی از برنامه‌های اصلی وزارت صنعت، معدن و تجارت در دوره‌های مختلف محسوب می‌شود و همواره از سوی مسوولان وزارت صنعت، معدن و تجارت بر آن تاکید شده است؛ مساله‌ای که رسیدن به آن نیاز جدی صنعت کشور است، چرا که با فرسوده شدن بسیاری از تجهیزات و واحدهای صنعتی امکان رقابت تولیدات صادرات‌‌محور برای واحدهای تولیدی از بین خواهد رفت.

بنابراین صنعت کشور در این زمینه با چالش جدی روبه‌رو خواهد شد. طرح نوسازی و بهسازی صنایع در سال گذشته برای اولین‌ بار در قالب طرح رونق تولید قرار گرفت و در سال جاری نیز ادامه پیدا کرد و در دستور کار قرار گرفت. براساس هدف‌گذاری صورت گرفته برای سال جاری همانند سال گذشته پرداخت ۳۰۰هزار میلیارد ریال تسهیلات در راستای «استمرار رونق تولید، حفظ اشتغال فعلی، ‌ایجاد اشتغال جدید و افزایش رشد اقتصادی کشور» در قالب سه نوع وام در دستورکار قرار‌ گرفت. نحوه توزیع این وام‌‌ها برای تامین سرمایه در گردش مورد نیاز برای ۱۰هزار بنگاه‌ اقتصادی به میزان ۱۰۰هزار میلیارد ریال و تامین منابع مالی مورد نیاز ۶ هزار طرح‌ نیمه‌تمام با پیشرفت فیزیکی ۶۰درصد به میزان ۱۰۰هزار میلیارد ریال اختصاص پیدا کرده است.

همچنین تامین مالی مورد نیاز برای بازسازی و نوسازی ۵ هزار واحد اقتصادی به میزان ۱۰۰هزار میلیارد ریال تعیین شده است.

نکات مبهم طرح رونق

تمدید طرح سال ۹۶ برای سال ۹۷ در حالی صورت گرفت که براساس پیش‌بینی اولیه برای سال ۹۷ و در قالب طرح رونق تولید دو تغییر در ابتدای امر از سوی متولیان امر پیش‌بینی شده بود که با وجود اجرای طرح هنوز مشخص نیست که این تغییرات برای سال جاری اعمال خواهد شد یا خیر.  نکات مبهم طرح رونق سال ۹۷ که چندین بار از سوی متولیان این بخش اعلام شده بود.  در این خصوص می‌توان به افزایش ۲ هزار واحد تولیدی و صنعتی به طرح اولیه رونق تولید و بازنگری در نحوه پرداخت و میزان تسهیلات اشاره کرد.

از سوی دیگر برای سال جاری و در راستای حمایت از بنگاه‌های تولیدی کوچک و متوسط طرح «کلینیک کسب و کار صنایع کوچک» نیز در دستور کار قرار گرفته تا از این طریق مشکلات واحدهای تولیدی نه تنها از طریق تزریق پول، بلکه با روش شناسایی مشکلات برطرف شود. با این روش می‌توان از درمان تک‌نسخه‌ای برای صنایع مشکل‌دار جلوگیری شود؛ طرحی که این امکان را به وجود می‌آورد تا چالش‌های بنگاه‌های کوچک و متوسط به‌صورت ریشه‌ای برطرف شود.‌ مواردی که با وجود تدوین طرح آنها از سوی متولیان این بخش هنوز مشخص نیست که در سال جاری اجرایی خواهند شد.

استان‌های پیشتاز

بر اساس آمار اعلام شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت در مدت زمان مورد بررسی از مجموع ۷۹۴ درخواست برای طرح نوسازی و بهسازی از سوی ۳۲ استان و مناطق آزادثبت شده است. بر این اساس بیشترین درخواست ثبت شده برای نوسازی و بهسازی در این مدت به استان‌های «آذربایجان شرقی، قزوین، اصفهان، تهران و آذربایجان غربی» اختصاص داشته است. براساس آمار اعلام شده، استان آذربایجان شرقی‌ در این مدت ۸۳ درخواست برای دریافت تسهیلات نوسازی و بهسازی ثبت کرده است که از این تعداد ۷ درخواست موفق به دریافت بیش از ۲۷۲ میلیارد ریال تسهیلات شده‌اند.

درخواست ثبت شده برای قزوین نیز برابر ۷۲ فقره بوده که از این تعداد ۱۲ درخواست در مجموع نزدیک به ۴۶۱ میلیارد ریال تسهیلات برای بازسازی و نوسازی دریافت کرده‌اند. استان اصفهان نیز به‌عنوان سومین استان پیشتاز در دریافت تسهیلات در مدت زمان مورد بررسی در مجموع ۶۵ درخواست را برای دریافت تسهیلات نوسازی و بهسازی بنگاه‌های تولیدی فعال در این استان ثبت کرده است. از این تعداد تنها یک درخواست موفق به دریافت تسهیلات ۱۳ میلیارد ریالی شده است.

اما استان تهران به‌عنوان چهارمین استان در مدت زمان مورد بررسی در مجموع ۵۹ درخواست را برای دریافت تسهیلات نوسازی و بهسازی ثبت کرده که از این تعداد ۱۵ درخواست به بانک‌های عامل معرفی شده‌اند و بیش از ۶۴۹ میلیارد ریال تسهیلات به بنگاه‌های متقاضی این استان پرداخت شده است. بنگاه‌های متقاضی آذربایجان غربی نیز در این مدت در مجموع ۵۲ درخواست برای دریافت تسهیلات نوسازی و بهسازی ثبت کرده‌اند که از این تعداد تنها یک بنگاه به تسهیلات ۱۰ میلیارد ریالی دسترسی پیدا کرده است.  اما در میان استان‌هایی که درخواست دریافت تسهیلات برای طرح نوسازی و بهسازی داشته‌اند بیشترین تسهیلات به استان‌های «تهران، قزوین، آذربایجان شرقی، مرکزی و سمنان» اختصاص داشته است.

تسهیلات طرح رونق تولید

اما درخصوص طرح تسهیلات پرداخت شده به «طرح رونق تولید» آمار اعلام شده بیانگر آن است که در مدت زمان مورد بررسی در مجموع ۲۱۴۲ درخواست برای دریافت تسهیلات ثبت شده است که از این تعداد تنها ۳۱ درخواست توانسته‌اند به تسهیلات مورد نیاز دسترسی پیدا کنند. آمار اعلام شده بیانگر آن است که از مجموع درخواست‌های ثبت‌شده ۱۰۰۸ درخواست در داخل شهرک‌های صنعتی و ۱۸۱۸ درخواست در خارج از شهرک‌های صنعتی ثبت شده است. آمار اعلام شده بیانگر آن است که از مجموع ۳۲ استان، مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در نیمه اول نخست سال جاری تنها ۶ استان توانسته‌اند به تسهیلات درخواستی دسترسی پیدا کنند.

کندی در روند تخصیص تسهیلات به طرح رونق تولید در حالی است که این نوع تسهیلات در سال‌های گذشته سریع‌تر از انواع تسهیلات به منابع بانکی دسترسی داشتند و همواره این گروه پیشتاز دریافت تسهیلات محسوب می‌شد، اما در سال جاری می‌توان گفت روند پرداخت تسهیلات به متقاضیان طرح رونق تولید هنوز روی ریل نیفتاده و همچنان این بخش با گره‌هایی همراه است. براساس آمار اعلام شده «البرز، زنجان، قزوین، گلستان، قم و لرستان» استان‌های موفق در اخذ تسهیلات طرح رونق در مدت زمان مورد بررسی محسوب می‌شوند.  تسهیلات پرداختی به استان البرز برای ۱۲۱ درخواست ثبت شده در مدت زمان مورد بررسی حدود ۹۵۵ میلیارد ریال بوده است. استان زنجان نیز در این مدت ۵۹ درخواست برای دریافت تسهیلات ثبت کرده که در مجموع بیش از ۴۲ میلیارد ریال وام ارزان به این استان اختصاص یافته است.

اما استان قزوین به‌عنوان سومین استان نیز با ثبت ۱۹۲ درخواست در این مدت موفق به دریافت حدود ۴۱ میلیارد ریال تسهیلات شده است.

استان لرستان نیز در این مدت در مجموع ۳۸ درخواست ثبت کرده که مجموع تسهیلات تخصیص یافته به این استان برابر با ۳۰ میلیارد ریال بوده است. پنجمین استان نیز به استان قم اختصاص داشته است. این استان با ثبت ۱۵۹ درخواست در این مدت موفق به اخذ ۹۵۰۰ میلیارد ریال تسهیلات شده است. اما استان گلستان نیز در این مدت در مجموع ۱۶۱ درخواست را برای دریافت تسهیلات ثبت کرده که تسهیلات تخصیص یافته به این استان برابر با ۴ میلیارد ریال بوده است.

دنیای اقتصاد