سند تاریخی از کافه‌داری دوران پهلوی

ما به امروز به کسی که وارد کافه/کافی‌شاپ/قهوه‌خانه شود می‌گوییم مشتری یا مهمان. آن‌زمان ظاهرا «وارد» و «واردین» در صورت جمع متدوال بوده که انگار بد هم نیست.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین صفا هراتیان سردبیر سایت آیکافی با انتشار یک سند قدیمی‌از کافه داری در دوران پهلوی نوشت:

چند شب پیش در کافه «کارفه» حوالی خانه هنرمندان سندی قاب‌گرفته بر دیوار کافه نظرم را جلب کرد. «نظام‌نامه‌ قهوه‌خانه‌ها» که وزارت داخله / بلدیه‌ی شیراز آن‌را صادر کرده. پایین تابلو امضا شده:

 

پیشکش شد به عزیزان گروه «جانان» گلی امامی‌و کافه مسعودیه – ۱۳۹۳

تاریخ این نظام‌نامه برای من مشخص نیست اما گمانم پیدا کردنش برای آن‌ها که واردترند چندان دشوار نباشد. متن نظام‌نامه را در ادامه آورده‌ام. برای خوانش راحت‌تر تغییراتی در شیوه‌ی نگارش داده‌ام. نظرم به چند نکته از این نظام‌نامه بیش از باقی جلب شد:

  • در آن‌ زمان انگار واژه‌ی «زیرسیگاری» چندان متداول نبوده و در متن آمده: «جای خاکستر سیگار»
  • ما به امروز به کسی که وارد کافه/کافی‌شاپ/قهوه‌خانه شود می‌گوییم مشتری یا مهمان. آن‌زمان ظاهرا «وارد» و «واردین» در صورت جمع متدوال بوده که انگار بد هم نیست.
  • قهوه‌خانه‌ها مجبور بوده‌اند که ظرف به تعداد کافی برای آب دهان واردان قهوه‌خانه قرار دهند!
  • امروز می‌نویسیم شست‌وشو، آن زمان شسته‌شو متداول بوده.
  • این نظام‌نامه‌ی یک «قهوه‌خانه» است؛ اما هیچ‌جایی‌ش اشاره‌ای به سرو قهوه نشده. حتا در بندی به صراحت ذکر شده که قهوه‌خانه مجاز است فلان نوشیدنی‌ها و خوردنی‌ها را بفروشد، ولی آن‌جا هم خبری از قهوه نیست. درست مربوط به همان زمان‌هایی‌ست که قهوه از قهوه‌خانه‌ها رخت بربسته و سر از «کافه»ها درآورده بوده. احتمال می‌دهم معنی‌اش آن نیست که در هیچ قهوه‌خانه‌ای در آن زمان قهوه تهیه و فروخته نمی‌شده، اما آن‌قدر هم اهمیتی نداشته که در نظام‌نامه‌ی قهوه‌خانه‌ها اشاره‌ای بدان شود.
  • قهوه‌چی‌ها اجازه نداشته‌اند که در فضای بیرونی قهوه‌خانه نیمکت بگذارند. ممنوعیت آشنایی نیست؟
  • «دوست‌کامی» ممنوع بوده! دهخدا در توضیح «دوست‌کامی» آورده: «پیاله ٔ شراب نوبت خویش را از روی محبت به دیگری دادن». مطمئن نیستم مقصود این‌جا همان باشد.
  • مطبوخ لیمو از جمله نوشیدنی‌های قهوه‌خانه‌ها بوده. مطبوخ در دهخدا: پخته، پخته‌شده یا جوشانده، عصاره، دم‌کرده
کد خبر : 20800 تاریخ انتشار:۱۳۹۷/۰۴/۲۸ - ۰۹:۰۴

بیشتر بخوانید

نظر شما