آبیاری بارانی باغ چای

یک نقشه راه برای آبیاری بارانی باغ‌های چای شمال کشور

باعنایت به این که بوته های چای تا حدودی از طریق برگ های خود آب را جذب می کنند و در آبیاری بارانی آب مستقیماً روی برگ های چای پاشیده و موجب می شود برگ های چای شسته و لطافت آنها افزایش یابد و فعالیت مربوط به جذب مواد غذایی مساعدتر شود.

مهندس سید عبداله میرحسینی مقدم  مشاور فنی صندوق حمایت از توسعه صنعت چای کشور مقاله‌ای را با موضوع «اهمیت آبیاری بارانی در باغ‌های چای شمال کشور» در اختیار پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین قرار داده است که در ادامه آن را می‌خوانید.

مقدمه

چای بالغ بر یکصد سال پیش بوسیله مرحوم کاشف السلطنه وارد ایران و در تپه‌های چایخانسر لاهیجان برای اولین بار کشت شد ، هم اکنون میزان سطح زیر کشت چای حدود ۲۰۰۰۰ هکتار می‌باشد که ۱۰% آن در غرب مازندران و۹۰% در گیلان قراردارد حدود ۵۵ هزار بهره بردارچای وجود دارد که متوسط سطح زیر کشت بهره برداران حدود ۴/۰ هکتار و ۸۸% بهره برداران زیر ۵/۰ هکتار باغ دارند ، ۴۰ درصد باغات چای در دشت و بقیه در مناطق کوهپایه ای وکوهستانی قرار دارد. نوع چای ایرانی از نوع چینی آسامی‌( هیبرید ) وجزء چایهای خوش عطر وطعم دنیا ودارای رنگدهی نسبتاً          خوب می‌باشد

درحال حاضر ۹۶ درصد باغ‌های چای دیم و۴% آن آبی و بروش بارانی آبیاری می‌شوند . آبیاری در چای اهمیت   فوق العاده ای داشته و عملکرد در هکتار آنرا نزدیک به دو برابر می‌کند . اهمیت آب به عنوان یک ماده حیاتی برای موجودات زنده بی نیاز از توصیف می‌باشد عمده وزن قسمت‌های مختلف بوته‌های چای را آب تشکیل می‌دهد. اعمال مهم حیاتی در بوته‌های چای به وسیله آب انجام می‌شود. باعنایت به کوچک بودن قطعات چایکاری وعدم نزولات باران مورد نیاز در بیشتر ماه‌های دوره بهره برداری درشمال کشور و شرایط خاص بوته‌های چای ضروری است درافزایش این محصول در هر هکتار اقدام نمود . یکی از عوامل مهم و موثردر ازدیاد برگ سبز چای تامین آب و آبیاری بارانی در باغ‌های چای می‌باشد .

 سابقه آبیاری بارانی در باغ‌های چای شمال کشور

از سال ۱۳۶۶ لغایت ۱۳۸۳ اداره کل خدمات پژوهشی چای سابق به نمایندگی از طرف سازمان چای کشور با استفاده از اعتبارات یارانه ای از بندهای م وط تبصره ۵ که ۸۵% آنها بلاعوض بوده تعداد ۸۳ حلقه چاه عمیق در اجرای طرح آبیاری بارانی حفر نمود که از این تعداد ۱۱ حلقه آن به آب نرسید ، ۲ حلقه به آب شور و ۷۰ حلقه آن قابل بهره برداری بود . که از تعداد ۷۰ حلقه چاه ، ۴۰ حلقه آن تجهیز و باوام بانک کشاورزی بصورت آبیاری گروهی ( تشکل‌ها) مورد بهره برداری قرار گرفت. ۱۴ حلقه آن تجهیز گردید . ( برق رسانی ، ساخت تابلوی برق وموتورخانه + خرید پمپ شناور ) و۱۶ حلقه مابقی حفر گردیدند وتجهیز نشدند که در مجموع در آن مقطع زمانی جمعاً ۵۳۰۰ هکتار از باغ‌های چای ما تحت پوشش آبیاری بارانی بوده است که متاسفانه طی حداقل ۱۰ سال اخیر ( ۹۳-۸۳) حدود ۵۰۰۰ هکتار آن راکد شده و از چرخه تولید حذف شدند که نیاز مبرم است سازمان چای کشور با حمایت‌های مالی صندوق چای در این خصوص اقدام اساسی را انجام دهد.

آبیاری بارانی باغ چای

مزایای آبیاری بارانی :

رشد و پرورش تمامی‌گیاهان بستگی مستقیم به تامین به موقع آب و عناصر غذائی محلول در آن دارد حدود سه چهارم     وزن تمامی‌گیاهان را آب تشکیل می‌دهد. هرنوع واکنشی به منظور تکامل و ادامه ، زندگی گیاهان ( عامل فتوسنتز ، تشکیل آنزیم و هورمون‌ها و انتقال آن در قسمت‌های مختلف گیاه و جذب مواد غذائی موجود در خاک توسط ریشه ) با حضور آب انجام می‌گیرد ، در این خصوص چای بر خلاف بعضی از محصولات کشاورزی که از میوه‌های آن بهره گیری میگردد، از برگ‌ها و جوانه‌های سبز آن استفاده میشود . لذا به منظور افزایش راندمان تولید ، نیاز مضاعف به تامین آب در مراحل رشد دارد . هرگونه اخلال در مراحل نیاز آبی موجب واکنش گیاه به تولید گل و میوه شده که این امر موجب تضعیف بوته چای در تولید برگ سبز میگردد.

طبق تحقیقات بعمل آمده و مشاهده عینی ، باغات چای که از سیستم آبیاری استفاده می‌نمایند ، مقدار محصول از حدود ۷ الی ۵ تن در هکتار در شرایط دیم به حدود بیش از دوبرابر در هکتار در شرایط آبی افزایش وکیفیت محصول مانند طعم و عطر آن مناسب گردیده است . لذا نیل به اهداف یاد شده تنها با اجرای سیستم آبیاری تحت فشار تحقق می‌یابد . همچنین درآمد حاصله از تولید طی ۲ الی ۳ سال هزینه‌های مربوط به اجرای سیستم تحت فشار را به صفر میرساند.

به طور خلاصه مهم ترین مزایای آبیاری بارانی باغ‌های چای بشرح زیر معرفی می‌گردد:

۱) باعنایت به این که بوته‌های چای تا حدودی از طریق برگ‌های خود آب را جذب می‌کنند و در آبیاری بارانی آب مستقیماً روی برگ‌های چای پاشیده و موجب می‌شود برگ‌های چای شسته و لطافت آنها افزایش یابد و فعالیت مربوط به جذب مواد غذایی مساعدتر شود .

۲) نظر به اینکه اغلب باغ‌های چای پستی و بلندی و شیب دارند . آبیاری بارانی نسبت به روش‌های دیگر  آبیاری مناسبت‌تر می‌باشد . زیرا نیاز به تسطیح اراضی نبوده و هرزآب و فرسایش ایجاد نمیشود .

۳) در مناطق چایکاری شمال به علت بالابودن رطوبت نسبی هوا و پایین بودن سرعت باد آبی که از آبپاش‌ها خارج می‌شوند نسبتاً به طور یکنواخت در سطح بوته‌ها‌ی چای پخش شده و تبخیر آب در حد پایین است .

۴) به علت بالابودن دستمزد کارگر در زمان بهره برداری چای و صرفه جویی در مصرف آب و هدررفتن قسمتی از اراضی( مرزبندی‌ها ) این روش نسبت به روش‌های دیگر آبیاری سطحی ارجحیت دارد.

۵) به همراه آب در آبیاری بارانی می‌توان انواع کودهای محلول درآب و سموم گیاهی را به آسانی و با هزینه کم در اختیار بوته‌های چای قرار دارد .

۶) هرساله شاهد تجمع برگ سبز چای در چین‌های اول بهار در کارخانه‌های چایسازی هستیم که مشکلات عدیده ای را ایجاد می‌کند علت آن هرس نکردن مناسب باغ‌های چای است زیرا چایکارانی که فاقد  شبکه‌های آبیاری بارانی می‌باشند از بیم خشکی تابستانه اغلب اقدام به هرس‌های سنگین ننموده اما باغدارانی که دارای شبکه‌های آبیاری بارانی هستند ضمن انجام هرس‌های مناسب در اصلاح و  بهزراعی باغ‌های چای خود کوشا می‌باشند و در طول دوره بهره برداری به تدریج محصول خود را تحویل کارخانه‌های چایسازی می‌دهند.

 

نقشه راه ( پیشنهاد نهائی ) برای آبیاری باغ‌های چای :

نخست بایستی کمیته فنی صاحب نظر زیر سازمان چای کشور تشکیل وچاه‌هایی که قبلاً حفر گردیده اند و در حال حاضر متروکه و بلااستفاده میباشند وضعیت آن مشخص و با استفاده از اعتبارات یارانه ای و با حمایت صندوق چای مجدداً تجهیز و بصورت آبیاری گروهی در اختیار چایکاران قرار گیرد. بدنبال آن بایستی به حفر چاه‌های جدید با اعتبارات یارانه ای وبا حمایت مالی صندوق چای در چارچوب تشکل‌های گروهی اقدام نمود. براساس مطالعات صورت گرفته حدود ده هزار هکتار از باغ‌های چای ما امکان آبیاری بارانی در آنها وجود دارد که البته در این خصوص بایستی کارشناسی دقیق تری با هماهنگی سایر ادارات ذیربط صورت گیرد.ضمناً براي راه اندازي جهت آبیاری بارانی باغ‌های چای جهت حفر یک حلقه چاه عمیق ۷۰ متری اقداماتي  بشرح زير انجام مي گيرد.

الف ) تامین آب

۱- حفاری چاه شامل : حفاري گمانه ، برقو ، لوله گذاري و آزمايش پمپاژ مي باشد .

۲- تجهیز چاه  شامل :  برق رساني ، ساخت موتور‌خانه و تابلوي برق و نصب پمپ شناور مي باشد.

ب ) ایجاد شبکه شامل: ساخت ايستگاه پمپاژ ، پمپ رو چاهي ، لوله گذاري در باغ ، خريدآب پاش‌‌ها و ديگر اتصالات مربوطه مي باشد.

 بنابراین :

اگر خواهان برداشت وتحویل برگ سبز چای به کارخانجات به طور متوالی وتدریجی در تمام طول دوره  بهره برداری هستید ، اگر خواهان افزایش کمیت و کیفیت چای و در نتیجه درآمد خود هستید ، اگر خواهان بهزراعی و ميکانیزه کردن باغ‌های چای خود هستید ، اگر خواهان صرفه جویی در مصرف آب هستید ، اگر خواهان مقابله با خشکی وتقویت بوته‌های چای در مقابل آفت‌ها و بیماری‌ها و…. هستید . بهتر است باغ‌های چای خود را به شبکه‌های آبیاری بارانی مجهز نمائید .

 

 

 

کد خبر : 16920 تاریخ انتشار:۱۳۹۷/۰۲/۲۰ - ۰۹:۳۲

بیشتر بخوانید

نظر شما