باغ چای

راهکارهای مقابله با اسیدی شدن خاک باغ‌های چای

يكي از عارضه هاي حاد كه در ساليان اخير در باغ‌هاي چاي شمال كشور اتفاق افتاده است اسيدي شدن حدود ۵۰% از خاك باغ هاي چاي مي‌باشد و شرایط را برای افت تماند آماده می‌کند.

مهندس سید عبداله میرحسینی مقدم  مشاور فنی صندوق حمایت از توسعه صنعت چای کشور مقاله‌ای را با موضوع مديريت تغذيه بهينه در باغ‌هاي چاي شمال كشور در اختیار پایگاه اطلاع رسانی نوش آنلاین قرار داده است که در ادامه آن را می‌خوانید:

مقدمه

چاي بالغ بريكصد سال پيش توسط مرحوم كاشف السلطنه وارد ايران و در تپه‌هاي چايخانسر  لاهيجان براي اولين باركشت شد و هم اكنون ميزان سطح زير كشت آن حدود ۲۰۰۰۰ هكتار تخمين زده ميشود (براساس آمار موجود در ۱۵ سال قبل سطح زيركشت چاي حدود۳۴۰۰۰ هكتار بوده است) . كه ۱۰% آن در غرب مازندران و ۹۰% در گيلان قرار دارد . حدود ۵۵ هزار بهره بردار چاي وجود دارد كه متوسط سطح زيركشت آن حدود۴/۰ هكتار و بالغ بر ۸۸% از چايكاران زير ۵/۰هكتار باغ دارند . ۴۰% از باغ‌هاي چاي دردشت و بقيه در مناطق كوهپايه وكوهستاني با شيب ۷۰-۳۰ درصد واقع شده اند . چاي ايراني ازنوع آسامي– چيني (هيبريد)  و جزء چاي‌هاي خوش عطر و طعم دنيا با رنگ دهي نسبتاً خوب ميباشد .

در باغ‌هاي چاي ضمن عمليات برگ چيني ، هرس ، فرسايش و آب شوئي هر ساله مقدار قابل ملاحظه اي از مواد غذائي موجود در خاك كاسته شده كه با دادن انواع كود ، بايستي مواد از دست رفته جبران شود و گر نه خاك باغ چاي تدريجاً حاصل خيزي خود را از دست ميدهد .

در كشاورزي به مفهوم عام مواد مختلفي كه به منظور حاصل خيزي خاك و افزايش مقدار محصول به زمين داده مي شود كود ناميده ميشود . معمولاً كودها دركشاورزي بصورت دامي ، كود سبز ، فضولات شهري و شيميائي تقسيم بندي مي گردند . طبق بررسي‌هاي صورت گرفته در مراكز تحقيقات علمي خارج و داخل كشور ساليانه با برداشت حدود پنج تن برگ سبز در هر هكتار باغ چاي مقدار ۶۰-۵۰ كيلوگرم نيتروژن (N)  ، ۳۰- ۲۵ كيلوگرم پتاس (k) و ۱۰-۸ كيلوگرم فسفر(p) از ذخيره‌هاي غذائي خاك باغ‌هاي چاي كاسته ميشود .

 

خاك‌هاي مناسب پرورش چاي :

چاي در دامنه وسيعي از انواع خاك پرورش داده ميشود ولي بوته چاي خاكهاي سبك و سرشار از مواد آلي را ترجيح مي دهد و به رطوبت خاك نياز فراوان دارد و در عين حال نفوذپذيري خاك و زهكشي مناسب حائز اهميت است . در خاكهاي زيركشت چاي ، سطح آب زيرزميني بايد پايين تر از ۹۰ سانتي متر باشد و چنانچه بارندگي زياد و خاك خيلي سنگين باشد محدوديت كشت پيش مي آيد . چاي گياهي اسيدي پسند بوده و در PH حدود ۵/۵- ۵/۴ رشد بهتري دارد . چون چاي گياهي است به آلومينيم و منگنز نياز فراوان دارد در نتيجه تمايل بوته چاي به PH پايين بخاطر همين نياز است . منتها بايستي توجه نمود كه PH نبايستي در مزارع چاي از ۵/۴ پايين تر بيايد چه تحت چنين شرايطي ريشه متحمل خسارت مي شود .

بافت ايده آل براي پرورش چاي لوم شني تا لوم مي باشد . چاي در مناطق با بارش سالانه ۹۰۰ تا ۷۵۰۰ ميلي متر درسال در و ارتقاع ۳۰۰ تا ۲۵۰۰ متري از سطح دريا رشد مي كند .

 

سابقه تغذيه باغ‌هاي چاي در ايران:

بيشترين مصرف كود‌هاي شيميائي در ساليان اخير درشت مغذيها (N،P،K) بوده است و فرمولي كه معمولاً در باغ‌هاي ديم و آبياري توصيه و تقريباً رعايت مي شده است بطور خلاصه در جدول ذيل آمده است .

 

كه البته در باغ‌هاي كه آبياري دارند ريزمغذي‌ها ( سلفات روي و مس) به نسبت ۵ در هزار (۵ سانتي متر مكعب در يك ليتر آب) ۳-۲ بار بعد از رخ زني عمليات محلول پاشي صورت مي‌گيرد . كه اين امر ( مصرف ريزمغذي‌ها) هنوز در باغ‌هاي چاي عموميت ندارد .

 

مشكلات فعلي موجود در تغذيه باغ‌هاي چاي و ارائه دستورالعمل‌هاي بهينه :

يكي از عارضه‌هاي حاد كه در ساليان اخير در باغ‌هاي چاي شمال كشور اتفاق افتاده است اسيدي شدن حدود ۵۰% از خاك باغ‌هاي چاي مي‌باشد كه PH  آنها كمتر از ۴ شده است (PH بهينه براي باغ‌هاي چاي۵/۵-۵/۴ مي‌باشد) . معمولاً در PH‌هاي پايين هم باردهي باغ‌ها كم شده و مسموميت آلومنيم (AL) در خاك اتفاق مي افتد و شرايط را براي فعاليت نماتد زخم ريشه چاي فراهم مي نمايد (براساس آمار موجود متأسفانه دو سوم از باغ‌هاي چاي آلوده به نماتد بوده و يكي ازدلايل آن پايين بودنPH خاك درچنين باغ‌هاي ميباشد) . براي حل معضل ترش شدن خاك باغ‌هاي چاي بايستي فرمول درست كودي در دشت و كوهپايه و در باغ‌هاي ديم و آبياري بصورت طرح پايلوت تغذيه با همكاري مركز تحقيقات چاي اجراء گردد و سازمان مسئول در اين مورد سازمان چاي كشور بوده كه ميتواند درچارچوب قانون ازحمايت‌هاي مالي صندوق چاي بهره مند گردد . و گر نه مصرف و توصيه فعلي فرمول كودي هدر دادن بيت المال ميباشد و ما ناخواسته با دست خودمان عامل زيان  و ضررمي باشيم و بسوي نابودي تدريجي باغ‌ها قدم بر ميداريم .

لذا در اولين اقدام در اصلاح PH خاك باغ‌هاي چاي توصيه مي گردد اصلاح كننده آهكي در اواخر زمستان به خاك اضافه شود . يكي از اين اصلاح كننده‌ها سنگ آهكي دولوميت ميباشد كه به دليل داشتن منيزيم (Mg) براي مصارف در چايكاري خيلي مناسب است و امكان تهيه ارزان ان از منابع متعددي منجمله ازكارخانجات شيشه سازي در قزوين و۰۰۰ در سطح وسيع وجود دارد . اضافه كردن تركيبات به خاك و اصلاح  PH  بايستي با نظارت فني ارگان‌هاي ذيربط و مسئول صورت گيرد تا اثرات عكس آن اتفاق نيفتد .

 

 

 

 

 

کد خبر : 16667 تاریخ انتشار:۱۳۹۷/۰۲/۱۵ - ۲۰:۴۲

بیشتر بخوانید

نظر شما